De kilometerstand van een occasion controleert u in vier lagen: het gratis tellerstandoordeel van de RDW (logisch, onlogisch of geen oordeel), de reeks geregistreerde standen in het RDW-voertuigrapport, de slijtage van de auto zelf vergeleken met de stand, en de kilometerstanden in eerdere advertenties van dezelfde auto. Een logisch oordeel is een goed teken maar geen bewijs; een onlogisch oordeel vraagt om een uitleg van de verkoper.
Wat registreert de RDW?
Alle RDW-erkende bedrijven in Nederland zijn wettelijk verplicht de tellerstand te registreren bij vaste momenten: de APK, reparatie en onderhoud (inclusief bandenwissel), tenaamstelling via een erkend bedrijf, opname in de bedrijfsvoorraad, export en inbouw van LPG of een tachograaf (RDW, dossier tellerstanden). Meer dan 30.000 erkende bedrijven leveren zo standen aan. De registratie voor personenauto's en lichte bedrijfsauto's loopt sinds 1 januari 2014; standen van vóór die datum zijn overgenomen van de voormalige Stichting Nationale Auto Pas, de NAP (RDW, tellerstand controleren). De oude naam leeft voort in de term NAP-check, maar de check zelf doet u tegenwoordig bij de RDW.
Sinds 13 januari 2025 neemt de RDW ook Belgische tellerstanden op en sinds 3 februari 2026 Duitse, zodat bij import uit die landen de standen van vóór de Nederlandse registratie meetellen (RDW, dossier tellerstanden).
Stap 1: wat zegt het tellerstandoordeel?
De RDW geeft op basis van de reeks standen één van drie oordelen:
| Oordeel | Betekenis | Wat u doet |
|---|---|---|
| Logisch | Elke geregistreerde stand is hoger dan de vorige | Goed teken, maar controleer de rest van de lagen |
| Onlogisch | Er is een stand geregistreerd die lager is dan een eerdere; dat kan een teruggedraaide teller zijn of een typefout | Vraag het voertuigrapport en een verklaring |
| Geen oordeel | Te weinig informatie, bijvoorbeeld bij import, een vervangen teller, een teller die naar nul sprong of een eerder onlogisch NAP-oordeel | Behandel de stand als onbewezen |
De RDW baseert het oordeel onlogisch alleen op metingen na 1 januari 2014. Een auto uit Duitsland krijgt sinds 3 februari 2026 het oordeel onlogisch als de Duitse standen niet oplopen; lopen ze wel op, dan blijft het "geen oordeel vanwege invoer", omdat niet bekend is of de auto ook in andere landen heeft gestaan (RDW). De uitgebreide uitleg staat in Tellerstandoordeel: logisch, onlogisch of geen oordeel.
Het oordeel is gratis op te vragen met het kenteken en de laatste kilometerstand via de RDW-kentekencheck.
Stap 2: wat staat er in de reeks standen?
Het oordeel is een samenvatting; de reeks zelf zegt meer. Het RDW-voertuigrapport bevat alle geregistreerde standen met datum, en de eigenaar of houder kan het gratis aanvragen (RDW). Vraag de verkoper erom; een verkoper die weigert, heeft iets uit te leggen. In de reeks let u op:
- Grote sprongen in korte tijd, of juist jaren zonder enige registratie: dan is er in die periode geen APK of onderhoud door een erkend bedrijf geregistreerd.
- Een stand bij export of import: vóór de uitbreiding met Belgische en Duitse standen was daar niets bekend.
- Een registratie bij opname in de bedrijfsvoorraad die lager ligt dan de stand bij de vorige APK.
Een onlogische reeks hoeft geen fraude te zijn. De RDW corrigeerde in februari 2018 in één keer de kilometerstanden van 42.000 voertuigen die door typefouten bij een APK of tenaamstelling onterecht onlogisch waren (Radar, 8 februari 2018). Maar het bewijs ligt dan bij de verkoper, niet bij u.
Stap 3: past de slijtage bij de stand?
Een teller is terug te draaien, de auto zelf niet. TopGear noemt als sterkste signalen (14 augustus 2024): pedaalrubber dat al is weggesleten terwijl de teller een lage stand aangeeft, een bestuurdersstoel waarvan de zijkant helemaal versleten is, en een importauto zonder boekjes. Let daarnaast op een glimmend stuur, een versleten bestuurdersmat en een te nieuwe distributieriem zonder factuur.
Als maatstaf voor "normaal gebruik": een Nederlandse personenauto reed in 2024 gemiddeld 12.311 kilometer per jaar; een auto van een particulier 11.100 kilometer en een auto op naam van een bedrijf 20.300 kilometer (CBS, voorlopige cijfers 2024).
Stap 4: klopt het onderhoudsboekje?
Controleer of elke beurt in het onderhoudsboekje een datum en een kilometerstand heeft, en of die standen oplopen en passen bij de RDW-reeks. BOVAG adviseert bij een merkdealer een uitdraai uit de Digitale Service Registratie (DSR) te vragen: die is lastiger te vervalsen dan een boekje (Omroep Brabant, 21 augustus 2024). Bij een importauto zonder boekjes adviseert MAX Vandaag de auto bij een dealer te laten uitlezen: de echte stand staat vaak nog in andere regeleenheden.
Stap 5: wat stond er in eerdere advertenties?
Een laag die buiten de RDW om gaat: wat stond er in eerdere advertenties van dezelfde auto? Kentik bewaart van elke gevolgde auto de advertenties over verschillende verkopers en advertentiesites heen, met de kilometerstand die de verkoper toen opgaf. Staat een auto nu met minder kilometers te koop dan twee jaar geleden, dan heeft u een hard aanknopingspunt dat de RDW-reeks mogelijk mist, bijvoorbeeld als de auto in die periode geen APK had. Kentik telt op dit moment 736 auto's met een gedaalde of onlogische kilometerstand, op 208.149 auto's met advertentiehistorie. Dit staat in het Kentik-dossier; hoe de advertentiehistorie werkt, leest u in Hoe lang staat een auto te koop en voor hoeveel?.
Hoe vaak komt tellerfraude voor?
- Het terugdraaien van een teller is sinds 1 januari 2014 strafbaar (RDW).
- De Vereniging Aanpak Tellerfraude (VAT) registreerde in 2023 ruim 217.000 auto's met een onlogische tellerstand; bij Nederlandse auto's werd in 2023 bij 0,34 procent een trendbreuk geconstateerd. Bij geïmporteerde auto's schat de VAT dat de teller in 20 procent van de gevallen is teruggedraaid, bij auto's uit Duitsland 21,6 procent. De schade bedroeg in 2023 161 miljoen euro, gemiddeld 1.900 euro per gedupeerde (MAX Vandaag, 31 augustus 2024).
- Begin 2026 ontstond 92 procent van de onlogische tellerstanden bij Duitse importauto's tussen de laatste registratie in Duitsland en de eerste in Nederland; medio 2026 was dat gedaald naar 60 procent, omdat afwijkingen nu direct bij registratie zichtbaar zijn (RDW, 28 juli 2026).
Importauto's verdienen dus de meeste aandacht. Lees Importauto herkennen voor de kenmerken.