Een occasion check is de reeks controles die u doet voordat u een gebruikte auto koopt: eerst thuis op kenteken (RDW-gegevens, tellerstand, advertentiehistorie, marktprijs), dan bij de auto zelf (carrosserie, interieur, motorruimte, proefrit) en ten slotte op papier (onderhoudshistorie, identiteit van de verkoper, koopovereenkomst). Wie de eerste stap goed doet, rijdt voor de helft van de auto's niet eens meer heen.
Deel 1: wat controleert u thuis op kenteken?
Begin met het kenteken uit de advertentie. Alles hieronder is gratis en kost samen een kwartier.
- RDW-kentekencheck. Controleer of het voertuig overgeschreven kan worden: staat bij "tenaamstelling mogelijk" nee, dan is de auto bijvoorbeeld als gestolen of geëxporteerd geregistreerd. Staat er ja bij gestolen, koop de auto niet en informeer de politie (RDW, tips bij aankoop). Zie ook Geëxporteerd of gestolen.
- APK en terugroepacties. De kentekencheck toont de APK-vervaldatum en of er een terugroepactie bekend is; de fabrikant is niet verplicht die te melden, dus een lege uitkomst is geen garantie (RDW). Lees APK checken op kenteken en Terugroepactie checken.
- Tellerstandoordeel. Vraag het oordeel op met kenteken en de kilometerstand uit de advertentie. Bij onlogisch of geen oordeel vraagt u later het voertuigrapport. Zie Kilometerstand controleren.
- Eigenaren en WOK-status. Veel eigenaren in korte tijd en een WOK-melding zijn signalen die u vóór de rit wilt kennen; zie Schadeverleden auto checken.
- Prijs en advertentiehistorie. Vergelijk de vraagprijs met de mediane vraagprijs van het model in de Marktgids. Een Ford Focus staat op dit moment voor € 9.720 te koop bij 2.920 advertenties. Kentik toont daarnaast hoe lang de auto al te koop staat en of de prijs is verlaagd; zie het voorbeeldrapport.
- Modelkennis. Lees volgens de ANWB vooraf welke gebreken bij dit model vaak voorkomen, zodat u bij de bezichtiging gericht kijkt (ANWB, stappenplan).
Deel 2: waar let u op bij de auto?
Ga bij daglicht en bij droog weer. Vraag vooraf om een koude start en een uitgebreide proefrit; de ANWB adviseert dat omdat niet elke auto direct rijklaar staat.
Buitenkant
- Kleurverschil tussen panelen, ongelijke naden, deuren en motorkap die niet netjes sluiten (ANWB).
- Steenslag op de spiegels maar niet op de motorkap: de kap is overgespoten.
- Profiel en slijtagebeeld van de banden; ongelijk afgesleten banden wijzen op uitlijning of onderstel.
- Roest en lekkage onder de auto; kijk ook in de wielkasten en onder het reservewiel.
- Alle verlichting en de ruiten op scheuren.
Binnenkant
- Slijtage van pedalen, stuur en bestuurdersstoel in verhouding tot de kilometerstand (zie kilometerstand controleren).
- Vochtige vloermatten of schimmel: volgens BOVAG een signaal van lekkage of waterschade (Omroep Brabant, 21 augustus 2024).
- Werking van alle knoppen, ramen, airco en verwarming; de ANWB adviseert te controleren of de kachel zowel warm als koud blaast.
Motorruimte en techniek
De ANWB noemt vijf reparaties die vaak het meeste kosten en hoe u ze herkent (ANWB, dure autoreparaties):
| Onderdeel | Signaal bij de bezichtiging |
|---|---|
| Koppeling | Pedaal pakt pas helemaal bovenaan; bij vol gas in een hoge versnelling stijgt het toerental maar versnelt de auto nauwelijks |
| Motor | Blauwe rook uit de uitlaat tijdens de proefrit; hoog olieverbruik |
| Koelsysteem | Koelvloeistof in het reservoir is donker of modderkleurig; temperatuurmeter wijkt af |
| Distributieriem of -ketting | Vraag wanneer de riem is vervangen en leg het schriftelijk vast; een ketting die ratelt na een koude start |
| Versnellingsbak | Geluiden die verdwijnen bij intrappen van de koppeling; een automaat die merkbaar schakelt |
Proefrit
Rijd minstens een kwartier met wisselende snelheden. Luister bij uitgeschakelde radio naar lagers, uitlaat en onderstel. Rem een keer stevig op een lege weg en let of de auto recht blijft. Test cruisecontrol, start-stop en rijhulpsystemen, want juist elektronica is duur.
Deel 3: welke papieren moeten kloppen?
- Onderhoudshistorie. Vraag het onderhoudsboekje en facturen. BOVAG adviseert bij een merkdealer een uitdraai uit de Digitale Service Registratie te vragen, omdat die lastiger te vervalsen is dan een boekje (Omroep Brabant).
- Identiteit en tenaamstelling. Vraag bij een particulier naar legitimatie en controleer of de naam overeenkomt met de tenaamstelling. Voor de overschrijving heeft u de tenaamstellingscode nodig; zie Tenaamstellingscode.
- Aankoopkeuring. Een keuring kost volgens de ANWB voor een gangbare auto tussen de 150 en 350 euro, afhankelijk van aanbieder en aantal controlepunten. Volgens BOVAG gaat een malafide handelaar in negen van de tien gevallen niet in op een verzoek om een aankoopkeuring; dan is het advies omdraaien en weglopen (Omroep Brabant).
- Koopovereenkomst. Leg alles wat de verkoper beweert schriftelijk vast: schadevrij, kilometerstand, vervangen distributie, garantie en leveringsvoorwaarden. Bewaar de advertentie, zodat u later kunt aantonen wat is beloofd (ANWB, stappenplan; Radar, 1 augustus 2022).
- Betaling. Betaal volgens de RDW per bank en niet contant, betaal niet vooraf en laat u niet onder druk zetten. BOVAG adviseert nooit het hele bedrag te betalen voordat de auto is geleverd.
Hoe ziet de checklist er in het kort uit?
| Moment | Controle | Bron |
|---|---|---|
| Thuis | Tenaamstelling mogelijk, APK, terugroepactie, tellerstandoordeel | RDW |
| Thuis | Aantal eigenaren, WOK-status, advertentiehistorie, marktprijs | RDW, Kentik |
| Bij de auto | Lak, naden, banden, roest, verlichting, interieurslijtage | ANWB |
| Bij de auto | Koppeling, rook, koelvloeistof, distributie, versnellingsbak | ANWB |
| Proefrit | Koude start, geluiden, remmen, elektronica | ANWB |
| Papieren | Boekje of DSR, legitimatie, keuring, schriftelijke afspraken, betaling per bank | BOVAG, RDW, ANWB |